OPERA NOVA w Bydgoszczy

Spektakle
Falstaff
Opera
Falstaff
Komedia liryczna w trzech aktach i sześciu obrazach
Kompozytor: Giuseppe Verdi (1813-1901)
Autor libretta: Arrigo Boito wg "Wesołych kumoszek z Windsoru" i "Henryka IV" Williama Szekspira
Data premiery: Mediolan, La Scala 1893r., premiera w Operze Nova : 2017-10-22 r.
Czas trwania: 2,5 godz., jedna przerwa
Wykonawcy: Soliści, Chór, Balet, Orkiestra Opery Nova w Bydgoszczy
 
Realizatorzy:
Reżyseria: Maciej Prus
Kierownictwo muzyczne: Piotr Wajrak
Scenografia: Jagna Janicka
Kostiumy: Hanna Wójcikowska-Szymczak
Reżyseria świateł: Maciej Igielski
Przygotowanie chóru: Henryk Wierzchoń
Asystent dyrygenta: Kamil Parcheta
Konsultacja choreograficzna: Ilona Jaświn-Madejska
autor plakatu: Tomasz Bogusławski
Obsada:
Opis:
Streszczenie libretta wg "Przewodnika operowego" Józefa Kańskiego

Akt I. Odsłona 1. W oberży "Pod Podwiązką" siedzi nad kuflem piwa Sir John Falstaff. Lubi on dobrze zjeść i wypić, a tymczasem jego sakiewka jest pusta. Pisze więc dwa jedna­kowo brzmiące listy z oświadczynami miłosnymi do pani Alicji Ford i do pani Meg Page, spodziewając się, że uda mu się wzbudzić miłość obu dam i że obie - nie wiedząc nawzajem o sobie - wyprowadzą go z materialnych kłopotów. Wtem wpada do oberży doktor Kajus, srodze oburzony tym, że Fal­staff poprzedniego dnia pobił jego służących i na śmierć za­jeździł jego konia. Falstaff flegmatycznie zaprzecza wszystkie­mu, a po odejściu doktora wzywa swych pachołków, Bardolfa i Pistola, do odniesienia obu listów. Ci jednak odmawiają, utrzy­mując, że jest to postępowanie niehonorowe. Rozgniewany Fal­staff wygłasza do nich dłuższą przemowę, z której wynika, że honor jest pojęciem pozbawionym sensu, bo jeszcze nikt do tej pory od niego nie utył (monolog "L`onore! Ladri!"), po czym wy­pędza nieposłusznych pachołków, zaś listy każe odnieść paziowi Robinowi.

Odsłona 2. Do pani Alicji Ford przybyła właśnie jej przy­jaciółka, pani Meg Page, aby jej pokazać list otrzymany od Falstaffa. Okazuje się wnet, że pani Ford otrzymała list identycz­nej treści. Na pół rozgniewane, na pół ubawione, obie damy postanawiają przy pomocy trzeciej "kumoszki", wszędobylskiej pani Quickly, zemścić się na swym niewczesnym adoratorze.

Przybywa doktor Kajus i opowiada swoją przeprawę z Falstaffem; zjawia się następnie Fenton, młody amant Anusi, a tak­że Bardolf i Pistol, którzy w tajemnicy zwierzają panu Ford niecne zamiary swego chlebodawcy. Tak więc i kobiety, i męż­czyźni spiskują przeciwko Falstaffowi, nie wiedząc nawzajem o tym, gdyż jedna strona przed drugą nie zdradza swych pla­nów.

Akt II. Odsłona 1. Falstaff jak zwykle siedzi w gospodzie i pije. Nadchodzą Bardolf i Pistol, prosząc o przyjęcie na po­wrót do służby, i jednocześnie anonsują wizytę pewnej damy. Jest to pani Quickly, która zgodnie z ułożonym planem zapra­sza Falstaffa w imieniu Alicji Ford na schadzkę. W chwilę po jej wyjściu Bardolf i Pistol wprowadzają znów do Falstaffa nieznanego mężczyznę, który przedstawiając się jako "pan Fontana", błaga Falstaffa o pomoc w swych daremnych zabiegach miłosnych skierowanych ku pani Ford, obiecując mu za to sporych rozmiarów kieskę ze złotem. Falstaff opowiada Fontanie, że właśnie dziś ma schadzkę z panią Ford, nie przeczuwa­jąc, że ów Fontana to nie kto inny, lecz sam pan Ford, który przybył tu w przebraniu dla zbadania sprawy, a obecnie jest przekonany, że żona istotnie zamierza go zdradzić (monolog Forda "E sogno?").

Odsłona 2. W mieszkaniu Fordów pani Quickly zdaje rela­cję ze swej wizyty u Falstaffa. Pani Ford pociesza Anusię, która skarży się, że ojciec chce ją koniecznie wydać za doktora Kajusa. Wszyscy ukrywają się i wkrótce pojawia się Falstaff. Za­staje Alicję Ford rozmarzoną, jest więc już pewien sukcesu. Zaloty jego jednak przerywa pani Quickly, która wbiega i oznajmia wizytę pani Page. Falstaff, ukrywszy się za zasłoną, słyszy, jak pani Page opowiada, że Ford coś podejrzewa i jest nieprzytomny z zazdrości. Po chwili istotnie wpada Ford, a z nim razem doktor Kajus, Fenton, Pistol i Bardolf oraz kilku jeszcze przyjaciół. Kiedy zazdrosny małżonek szukając Falstaffa pobiegł do dalszych pokojów, obie przyja­ciółki ukrywają pośpiesznie Falstaffa w koszu do bielizny. Biegający po całym domu Ford słyszy nagle zza zasłony od­głos pocałunku. Wściekły pędzi tam, lecz zamiast żony i Fal­staffa znajduje Anusię i Fentona. Wyrzuca więc młodzieńca za drzwi, sam zaś biegnie dalej szukać Falstaffa. Wówczas kumoszki biorą kosz, w którym ukrył się Falstaff, i wrzucają go do stru­mienia, gdzie pierze się bieliznę.

Akt III. Odsłona 1. Falstaff, popijając wino w gospodzie, rozmyśla nad swą niefortunną przygodą (monolog "Ehi! Taverniere!"). Padł ofiarą złośliwego figla, a jednak znów daje wiarę słowom pani Quickly, która w imieniu Alicji Ford zaprasza go na schadzkę - tym razem o północy pod wielkim dębem w windsorskim parku. Jednak plany wesołych kumo­szek zostały częściowo podsłuchane przez mężczyzn, którzy po­stanawiają również zjawić się tam, aby dać nauczkę Falstaffowi, a zarazem pod osłoną nocy oddać Anusię za żonę dokto­rowi Kajusowi. Na szczęście i ich plany z kolei podsłuchała wścibska pani Quickly.

Odsłona 2. W parku windsorskim zapadła już noc. Fenton śpiewa pieśń miłosną ("Dal labro il canto"), wzywając Anusię. Pani Ford przebiera Fentona tak, jak według planu Forda ma być przebrany doktor Kajus, a w suknie Anusi ubiera - pachołka Bardolfa. Bije północ - pod dębem zjawia się Fal­staff. Alicja zbliża się do niego, lecz znów nie ma rycerz zbyt wiele czasu na konkury, bo oto wbiega Meg Page wołając, że zbliżają się złośliwe duchy. Obie kobiety uciekają, a po chwili zjawia się przebrana Anusia w otoczeniu orszaku elfów (pieśń z chórem "Sul fil d'un soffio d'etesio") i psotne duszki rzucają się na przestraszonego Falstaffa, szarpiąc go i bijąc bez miło­sierdzia. Dopiero gdy wymęczony Falstaff poczyna błagać o prze­baczenie, odstępują go, stwierdzając, że za swą zuchwałość otrzymał już dostateczną nauczkę. Zjawiają się mężczyźni oraz dwie pary narzeczonych. Okazuje się, że pan Ford w ciemności pobłogosławił swą córkę i Fentona, musi więc teraz dać zezwolenie na ich ślub, zaś kobieta, którą prowadzi pod rękę doktor Kajus, okazuje się... przebranym pachołkiem Bardolfem. Opera kończy się pogodnym zbiorowym finałem.

***

Maciej Prus

Aktor i reżyser. Absolwent krakowskiej i warszawskiej P. Wyższej Szkoły Teatralnej (dyplom aktorski – Kraków 1961, reżyserski – Warszawa 1968). Terminował jako asystent Konrada Swinarskiego w Teatrze Starym w Krakowie w jego realizacji Nieboskiej komedii Krasińskiego. Jako reżyser debiutował Pierwszym dniem wolności (1968)Kruczkowskiego w Bałtyckim Teatrze Dramatycznym w Koszalinie - Słupsku. W latach 70. stworzył szereg przedstawień w warszawskim Teatrze Ateneum, na scenie kaliskiej i w Teatrze Starym w Krakowie. Współpracował z różnymi innymi teatrami Warszawy, Łodzi, Krakowa, Wrocławia. Przedstawienie Nocy listopadowej Wyspiańskiego, które stworzył w Teatrze Dramatycznym w Warszawie, przyniosło mu prestiżową w świecie teatru Nagrodę im. Konrada Swinarskiego, przyznawaną przez redakcję miesięcznika Teatr (1979). W latach 90. dwukrotnie wystawiał Wyzwolenie Wyspiańskiego: w łódzkim Teatrze im. Jaracza (1990) i w Teatrze im. Słowackiego w Krakowie(1992). W Bydgoszczy inscenizował Tymona Ateńczyka Szekspira (2007). Całą listę sztuk zrealizował w Teatrze Telewizji; zadebiutował w nim Godami życia Przybyszewskiego, za które przyznany mu został Złoty Ekran (1970), w ostatnich latach pokazał spektakle Edwarda II Marlowe'a (2003), Intrygi i miłość Schillera (2004) i Wyzwolenia Wyspiańskiego z Piotrem Adamczykiem w roli Konrada (2007). Za twórczość dla teatru telewizji otrzymał w 2008 roku Nagrodę Klubową im. Stefana Treugutta. Jest autorem pamiętnych inscenizacji operowych: Strasznego dworu Moniuszki i Don Giovanniego Mozarta w Teatrze Wielkim w Warszawie (1972, 1976), Króla Rogera Szymanowskiego, najpierw w Krakowie (1976) potem w Poznaniu (1979), Fidelia Beethovena we Wrocławiu (1977), Eugeniusza Oniegina Czajkowskiego i Lukrecji Borgii Donizettiego w Lodzi (1983, 2004). W 0perze Nova inscenizował w 2011 roku Cyganerię Pucciniego i Potępienie Fausta Berlioza( 2015 r.) Jest laureatem licznych nagród, wśród nich Nagrody im. Leona Schillera Stowarzyszenia Polskich Artystów Teatru i Filmu.

Piotr Wajrak

Dyrygent .Pedagog, menedżer i trener biznesu. Formację dyrygencką uzyskał u Bogusława Madeya. Przez szereg lat związany z warszawskim Teatrem Wielkim, obecnie Operą Narodową, gdzie dyrygował przedstawieniami Strasznego dworu, Śpiącej królewny, Romea i Julii, Święta wiosny, Harnasiów, Greka Zorby. W 1996 roku, jako najmłodszy asystent poprowadził premierę Strasznego dworu. Poza Warszawą dał się poznać w teatrach operowych Bydgoszczy, Gdańska, Krakowa, Poznania, Szczecina. Stale gości w krajowych filharmoniach. W latach 2004-2010 był dyrektorem artystycznym Filharmonii Warmińsko-Mazurskiej w Olsztynie. Za granicą pracował z orkiestrami Teatro La Fenice w Wenecji, Teatro Carlo Felice w Genui, Teatro de Bellas Artes w Bogocie. Odznaczony przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego honorową odznaką Zasłużony dla kultury polskiej. W Operze Nova debiutował w 1994 r. Strasznym dworem. W roku 2007 przygotował muzycznie premierę Pana Twardowskiego Ludomira Różyckiego. Dyrygował Don Kichotem Minkusa i Śpiącą królewną Czajkowskiego, My Fair Lady Lernera/ Loewego , Napojem miłosnym Donizettiego. Inaugurował XX Bydgoski Festiwal Operowy w 2013 r. premierą Halki Moniuszki, a w 2014 r. pod jego kierownictwem mzycznym odbyła się premiera operetki Kálmána Księżniczka czardasza.
Od sezonu 2017/2018 jest także szefem artystycznym Filharmonii Lubelskiej.

Jagna Janicka

Absolwentka Wydziału Scenografii Teatralnej, Filmowej i Telewizyjnej Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie. Od ukończenia uczelni ( 1987) zaprojektowała scenografię i kostiumy do kilkudziesięciu filmów i spektakli . Była kilkakrotnie nominowana do Nagrody Orłów, m.in.za kostiumy i scenografię do filmów: Życie jako śmiertelna choroba przenoszona drogą płciową, Persona non grata , Boże skrawki, Mistyfikacja. Na Festiwalu Filmowym w Gdyni otrzymała nagrodę za kostiumy do filmu W ciemności. Kinomani znają jej kostiumy i scenografię z filmów: Spis cudzołożnic, Kroniki domowe, Nightwatching, Rysa, Pod Mocnym Aniołem , Hiszpanka ,Ostatnia rodzina. Jest laureatką nagrody teatralnej Ludwik 2002 za najlepszą scenografię w Krakowie ( spektakl Idiota w reżyserii Barbary Sass ) oraz nagrody za scenografię do Europy w reż. Tadeusza Bradeckiego. Współpracowała między innymi z Krzysztofem Zanussim, Peterem Greenawayem, Jerzym Stuhrem, Tadeuszem Bradeckim, Agnieszką Holland, Jurkiem Bogajewiczem, Mariuszem Grzegorzkiem, Magdaleną Łazarkiewicz, Markiem Weiss- Grzesińskim, Maciejem Prusem, Bogusławem Lindą, Wojtkiem Smarzowskim . Projektowała m. in. dla: Teatru Narodowego, Teatru im. Słowackiego i Teatru Starego w Krakowie, Teatru im. Jaracza w Łodzi, Teatru Powszechnego w Warszawie, Teatru STU, Opery Śląskiej , Opery Bałtyckiej. W Operze Nova stworzyła kostiumy do Cyganerii (2011 r.) oraz Potępienia Fausta ( 2015 r.)


Autor plakatu do "Falstaffa" - Tomasz Bogusławski - otrzymał za niego Złoty Medal na 3. Międzynarodowym Biennale Plakatu w Lublinie.
Recenzje:
Ileż to stereotypów kojarzących się z dotychczasowymi literackimi i scenicznymi wizjami fizyczności Falstaffa łamie bydgoska inscenizacja. Zamiast wizerunku podstarzałego, otyłego zawadiaki i pijaka reżyser Maciej Prus stworzył pewnego siebie mężczyznę, atrakcyjnego fizycznie i ceniącego uroki życia (...) Jagna Janicka, z mistrzowską dla siebie intuicją wykorzystała możliwości technicznej bydgoskiej sceny operowej. Świat Falstaffa ma dwie warstwy. Podłoga sceniczna raz to opada, innym razem się unosi, w zależności od tego, gdzie dzieje się akcja. Karczma, w której Falstaff knuł swoją intrygę, zapada się w dół, dając miejsce bezkresnej zielonej łące, nad którą widnieje czyste lazurowe niebo.(...)Maciej Prus wyreżyserował na scenie Opery Nova nie tylko w znakomitym stylu operę komiczną, ale przede wszystkim dzieło, nie pozbawione filozoficznych przemyśleń. A wiążą się one z postacią Falstaffa. Sam Giuseppe Verdi, kiedy skończył partyturę, powiedział, żeby Falstaff poszedł swoją drogą przed siebie i żył dalej. Czy nie jest to jedna z najpiękniejszych przenośni ujmująca życie ludzkie i nadająca mu sens?

Ilona Słojewska,Dziennik Teatralny,http://www.dziennikteatralny.pl/artykuly/idz-falstaffie-tak-dlugo-jak-mozesz.html
Reżyseria tego widowiska zachwyca nie tylko potoczystą i w pełni przemyślaną akcją, budującą czytelność i atrakcyjność scenicznej intrygi, ale również finezyjnym komizmem i już wspomnianą wyrazistością każdej postaci. A dzięki jeżdżącym zapadniom sytuacje zmieniają się prawie jak w kalejdoskopie.

Wiesław Kowalski, Teatr dla Was
W bydgoskim spektaklu tak naprawdę trudno byłoby znaleźć role niedopracowane czy niedointerpretowane, pozbawione wyraziście zarysowanych charakterów. Maciej Prus trafił z obsadą w dziesiątkę, co zdarza się zwłaszcza w teatrach operowych wcale nie tak często.
Wiesław Kowalski, TeatrdlaWashttp://www.teatrdlawas.pl/recenzje/7411-falstaff-golinskiego
Spektakl najbardziej jednak zachwyca precyzją muzycznego wykonania dzieła bardzo trudnego dla wykonawców, kompletnie odbiegającego od wcześniejszych oper Verdiego(...)Dyrygujący orkiestrą Opery Nova, kierownik muzyczny spektaklu Piotr Wajrak zdaje się nie mieć z tym problemu. Trudne sceny zbiorowe, również z chórem w akcie trzecim, wykonane są perfekcyjnie.
Magdalena Gill, Tygodnik Bydgoski http://www.tygodnikbydgoski.pl/kultura/po-premierze-falstaffa-verdiego-spektakl-zachwyca-precyzja-wykonania
Wieńczący operę finał – potężna, kunsztowna fuga, stała się miejscem popisu solistów, chóru (jakże pięknie chóralne głosy żeńskie wtapiały się w scenę magiczną III aktu) i orkiestry. (...) Tę spójność podkreśliła także oszczędna w środkach, acz symboliczna w wymowie scenografia Jagny Janickiej, uwypuklona grą świateł (jak zwykle rewelacyjna realizacja Macieja Igielskiego, a akt III to absolutny majstersztyk – trzeba to zobaczyć!) i dopracowanych w szczegółach kostiumach autorstwa Hanny Wójcikowskiej-Szymczak.
Barbara Mielcarek-Krzyżanowski, Bydgoski Informator Kulturalny, XI 2017
Falstaff
Galeria:


Do góry


Stopka

Opera Nova jest finansowana ze środków Samorządu Województwa Kujawsko-Pomorskiego i Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego
Program "Modernizacja Opery Nova w Bydgoszczy"
Flagi unijne
Zamknij